Ettersom eg no skal slutte i jobben her nord og dra sørover, fekk eg nokre flasker Jürgen hadde kjøpt i Tyskland. Det skulle vise seg å vere litt i eldste laget..

Ockenheimer St. Jacobsberg Silvaner und Riesling Auslese 1966, Weingut Merz

Død.

Ockenheimer St. Jacobsberg Silvaner und Riesling Auslese 1970, Weingut Merz

Død.

Merler Klosterberg Riesling Auslese 1971, Ferdinand Pieroth

Mørk strågul.
Volatile syrer og begynnande madeirisering på lukt.
Halvtørr vin med eit lite eplepreg. Volatil også på smak. Litt tynn, manglar konsentrasjon. Tam.

Bretzenheimer Vogelsang Riesling Trockenbeerenauslese 1971, Karl Schmidt

Colafarga vin!
Totalt madeirisert. Volatil. Halvsøt med litt syre. Ein fot og to armar i grava.

Eg prøver meg igjen på ein austerriksk riesling. Denne gongen frå Schloss Gobelsburg. Dei har røter tilbake til 1171, men sidan 1996 er det Moosbrugger og Bründlmayer som har hatt styringa med eigedomen. Same år vart dei medlem av Verein der Österreichischen Traditionsweingüter, som klassifiserte mellom anna Zöbinger Heiligenstein som ei Erste Lage-vinmark. Denne ligg sørvend ned mot der elvene Donau og Kamp møtest. Øverste lag med jord er forvitra stein og vulkansk sand, med gamalt fjell i botnen. Gobelsburg lagar ei rekkje ulike vinar frå Kamptal og Kremstal og riesling står for 25% av produksjonen.

Zöbinger Heiligenstein Riesling 2006, Schloss Gobelsburg, Kamptal, Austerrike

Ganske mørk strågul farge.
Feit riesling med preg av tropiske frukter og fersken.
Fruktig og feit også i munnen. God fylde og litt tung på labben. Litt mineralske preg, men eg er ikkje heilt overbevist om at austerriksk riesling er det heilt store.

Vinstokkane var ca 35 år gamle og utbyttet var 45hl/hektar. Innhausta 2. november og lagra på austerrikske eikefat. Tappa i mars 2007. 13,5% alk.

Drukke til sitrusbakt kveite med blomkålkrem og appelsinkarameliserte rotgrønsaker.

Tokaji Furmint Úrágya 2006, Istvan Szepsy, Tokaj, Ungarn

Lys vin med litt grønskjær.
På nasen er det litt pæreaktige aromaer og vulkanske mineraler. Etter kvart ei søtlig fruktig lukt. Litt fatpreg. Fyldig vin med god syre. 14% alkohol er mykje og det er i grenseland her. Det vulkanske mineralpreget er der også på smak og blir med inn i ettersmaken og sit som eit fingeravtrykk heilt til neste morgon. Litt røff og ubalansert enno, men eg trur det blir betre med nokre år på langs.

14% alkohol, 1,6 g/l restsukker, 6,5g/l syre. Frå 46 år gamle vinstokkar. 4600 flasker produsert.

Botond Tokaji Cuvée 2006, Istvan Szepsy, Tokaj, Ungarn

Relativt lys gul vin.
Fruktsalat Rolls Royse! Eksposjon av fersken, sitrus og mineral. På smak er det eit krydra muskatellpreg, mineral, fudge, smør, papaya og sitrus. Flott balanse og ein deilig tekstur. Eg tenkte ikkje så mykje på syre i denne vinen. Den har heilt klart nok, men fyrst og fremst er det balanse. Dette er veldig godt å drikke no, men det blir vel ikkje verre med 10-15 år til?

12% alkohol, 141g/l restsukker, 8,1 g/l syre. 30% furmint, 40% hárslevelú, 30% muscat. 8400 flasker produsert.

Domaine Robert Ampeau er ikkje heilt som andre vinprodusentar. Dei fleste legg vinen sin ut for sal straks han er ferdig tappa. I Bordeaux sel dei faktisk vin før han er ferdig, såkalla en primeur-sal. Hjå Ampeau derimot kjem vinen fyrst ut for sal når dei sjølv meiner han er drikkemogen. Vinen ligg også berre ni månader på fat, mot typisk 14-18 for for raudvin frå andre produsentar. Dette for at vinen skal vere bygd for lang langring. Det vert også gjord grep for å få høg syre og god konsentrasjon. At vinen kjem for sal fyrst etter mange år er attraktivt for restaurantar som ønskjer å tilby god gamal vin, utan å måtte planleggje ti år fram i tid. No er det ein Volnay frå 1991 som til sals her i Noreg. Frå dei 10 hektar vinmark Ampeau har i eige kjem det også Meursault, Pommard, Savigny, Puligny-Montrachet og Auxey-Duresses.

Volnay-Santenots 1. cru 1991, Robert Ampeau

Mogen lys burgundfarge med bruning og lysebrun kant.
Søtlig jord- og lauvprega vin med avdempa jordbær og litt sopp. Fin syre og gode tanniner. Eit godt kjøp. Ikkje mange mogne vinar av dette kaliberet å få kjøpt. Manglar likavel det vesle ekstra for å nå heilt opp. Litt kort ettersmak.

Servert til confit de canard med madeirasaus, tomatmarmelade, steikt østerssopp og graskarkjerner og trøffeltilsmakt potetmos. Ein fin match.

Gerard Duplessis er ein 61 år gamal skjeggete kar som lagar svært god Chablis. 7,5 hektar er alt han eig, men kvaliteten er knall. I tillegg til ordinær Chablis og litt Petit Chablis vert det laga 1. cru Montmains, Vaillons, Montée de Tonnerre, Fourchaume og grand cru Les Clos. Stilen er ikkje rustikk, men heller ikkje rein og moderne. Snarare noko midt i mellom. Vinar som ber preg av kimmeridgejord og gamle fat. Med god syrebalanse. Kva meir kan ein ønskje seg?

Chablis 2005, Duplessis

Strågul og fin.
Sitron, syrlige epler og litt sjø på lukt.
På tunga er det ein primær Chablis med sitronsyre, syrlige epler og litegrann fat. Også eit snev av mineral. Dog ikkje like spanande som det svært tiltalande østerpreget i f.eks. Montmains. Men slett ikkje verst. Kan kanskje bli meir spanande med litt alder. Vil på det noverande tidspunkt passe godt i sommarsol på terrassen. Og truleg innandørs til litt posjert fisk. Av dei meir syrlige chardonnay-vinane eg har smakt. Og det er eit komplement.

I helga hadde vi besøk frå sør, og frå kjøkenet vart det servert Finnmarksmat. Fyrst tre rettar med kongekrabbe. Kokt kald krabbe med selleripuré og appelsinvinaigrette. Bisque på kongekrabbe, og steikt kongekrabbe med vaniljeskum. Til dette drakk vi ein Chablis 2005 frå Laurent Tribut. Eg hadde dekantert vinen og lufta han i tre timar, men det var kanskje ikkje nok? Ganske gjerrig i allefall på lukt. Smak av gule epler, fenikkel og fat. Limeaktig syre og fin balanse. God vin, men treng meir tid. Så var det reinsdyrmedaljong med Madeira-viltsjysaus og sopp. Til dette vart det skjenkt ein Crozes-Hermitage 2002 frå Alain Graillot. Dette var eit vanskelig år i Rhonedalen, med mykje regn, rote og dårlig mogning. Eg må seie at Graillot har klart seg bra. Ikkje like god som eg hugsar 1998-utgåva tok seg ut for eit par år sidan, men godkjend. Kjølig frukt, medisinskap, urter og tørr fin avslutning. Til dessert laga eg ein crême brulée.

I slutten av påska kjem meir besøk. Då vert det meir kongekrabbe og meir Chablis. Truleg Duplessis 2005.

Eg fekk to sjokolader i posten, og tenkte eg kunne poste litt om dei og ta ein duell. Det var ein Valrhona Araguani og ein Domori Puertofino. Dei har høvesvis 72 og 70% kakaoinnhald. Valrhona er ein av dei gode gamle i kvalitetssjokolade-gamet og har halde på sidan 1924. Dei har vore ein viktig leverandør til konditori og hotellkjøken verda rundt, men har dei siste åra retta meir fokus mot forbrukarpakningar. Domori derimot er ein nykommar, men med svært ambisiøse mål. Gianluca Franzoni starta i 1994, og Domori har sidan forska mykje på kakaosortar. Dette har gjeve resultat, og dei har ein portefølgje med mange sjokoladar i absolutt verdsklasse.

Valrhona Araguani 72% Venezuela

Mørk brunraud farge. Nesten ikkje luftbobbler.
Rund mild sjokoladeduft. Smaken er ikkje heilt top notch. Mocca, litt eindimensjonal, ikkje veldig bitter men litt metalliske nyanser. Ok ettersmak. Ikkje på nivå med dei andre sjokoladane til Valrhona. Kakaoen kjem frå Venezuela. 75g delt i ti ruter.

Araguani er femte sjokoladen (hjul på vogna) til Valrhona i Grand Cru-serien. Men det står ikkje noko om at det er Grand Cru på denne 75gram plata, så kanskje dei har trekt det attende? Valrhona sine beste sjokoladar har relativt lågt kakaoinnhald. Dei tre plantasje-sjokoladane ligg på 64-65%, og dei andre i Grand Cru-serien har 64, 66 og 70%. Så kanskje ikkje Valrhona heilt har “fiksa” den nye trenden med om lag 75% kakaoinnhald? Sjå www.valrhona.com for meir info.

Domori Puertofino 70% Venezuela

Ganske lys raudbrun farge.
Svak duft av karamell. Intens sjokoladesmak. Det spesielle Domoripreget av rømme og blåmuggost. Voksaktig seig tekstur. Ingen bitterstoff. Mild og intens på same tid. Nesten heilt utan fruktassosiasjonar. Kakao frå Rio el Pilar, Venezuela. 25g delt i fire ruter.

Puertofino er ein av fem sjokolader i Chateau-serien. Kakaoen er ein criollo-subklone kalla ocumare 67. Denne er saman med Puertomar og Porcelana noko av det mest spanande i sjokoladeverda, spør du meg. No har det kome to til i same serie. Javablond 70% frå Java og Madagared 70% frå Madagaskar. Eg gler meg til å smake desse. For meir info om kakaosortar og Domori sjå www.domori.com.

Riesling er tysk, sangiovese er italiensk, furmint ungarsk og zinfandel er ein amerikansk spesialitet. Pinot Noir er best i Frankrike og tempranillo er spansk. Men kvar er heimlandet til muscat? No er riktignok muscat ein heil familie med om lag 200 druesortar, der muscat a petit grains og muscat ottonel er dei viktigaste. Vi finn litt i Piemonte i Moscato d´Asti, lenger sør i Italia på øya Pantelleria, litt i Jeres, den utgjer 3% av Alsace og 5% av Tokaj. Den vert til sterkvin, som i Muscat de Rivesaltes og Beaumes-de-Venise i Frankrike, Moscatel de Setúbal i Portugal, Massandra på Krimhalvøya og i Rutherglen og Glenrowan i Australia. Men kvar kjem muscat i frå? Eg veit ikkje. Allsidig er ho i allefall denne drua. Frå 4% florlett Asti til 20% sirups-Sherry. Knastørr eller supersøt.

Vinen eg har smakt i dag kjem frå Austerrike, men muscat er ikkje så veldig utbreidd der. Ser at den no er utgått frå listene til polet. Vi kan vone at den kjem attende.

Senftenberger Rameln Gelber Muskateller Auslese 2004, Weingut Proidl, Kremstal, Austerrike.

Strågul farge.
Veldig fin søt krydra drue- og rosinaktig lukt. Minner litt om ein Tokajer.
Halvtørr/halvsøt vin med litt uryddige “grønne” syrer. Treng dette tid for å finne forma? Litt rotete grapefruktsyrer/bitterstoff som ikkje harmonerer med resten. Lang ettersmak, men det er med eit preg av dette litt harde grønne.

13% alk, 56g/l restsukker.

Det norske Vinmonopol er ikkje akkurat kjend for tilbodsvarer og januarsal. Men i dag var eg ein tur på polet i Hammerfest, og trur du ikkje at der i det vesle kjøleskåpet innerst i lokalet låg det nokre flasker Meursault til under halv pris! I prislista står det at denne vinen kostar 412 kroner, men no fekk eg meg ei flaske premier cru for 200! Endelig var det tid for å ta fram pokalen, det store Riedel Montrachet-glaset.

Men eg vart litt urolig for prisnedsetjinga, kunne det skuldast dei mange urovekkjande meldingane om for tidleg oksiderte kvitvinar frå sentralburgund og Chablis? Dette vart fyrst oppdaga i vin frå 1996-årgangen, utan at ein heilt forstod kvifor. Seinare har det dukka opp fleire vinar frå ulike årgangar og produsentar både i sentralburgund og i Chablis. Det ser ut til at ein av grunnane er ein trend til å svovle vinane så lite som mogleg, i og med at mange produsentar har gått over til meir eller mindre biodynamisk produksjon der tilsetningar som til dømes svovel helst skal unngåast, og at det truleg har vore for lite svovel i vinane. Svovelsulfitt er eit universalmiddel i vinproduksjon og er mellom anna med på å stabilisere vinen og hindre oksidasjon. Dette har vorte eit såpass stort problem at samlarar som til dømes Rune Pal og Jan Bruse Andersen på Vossevangen Park Hotell har kutta ut å kjøpe inn meir av denne typen vin.

Denne vinen hadde heldigvis ikkje dette problemet. Ni år gamal er han fin i formen og tåler nok fleire år til på langs i mørkret.

Olivier Leflaive starta opp i 1984 saman med sin bror Patrick og onkel Vincent og dei har i dag 12 hektar i produksjon. Det meste er kvitvin frå Puligny, Chassagne og Meursault. I kommunen Meursault finnst det ingen Grand Cru, men det er vel konsesus om at Les Perriéres er den beste vinmarka. Les Poruzots er på 11,43 hektar og ligg om lag midt i kommunen, som den nest nordlegaste av 1. cru-ane på ei line etter Les Charmes og Les Genevrières. Les Poruzots vert av burgunderkjennar Clive Coates MW karakterisert som litt “foursquare, even a little sauvage” samanlikna med naboen Genevrières. Tja, eg likte denne vinen. Han var ganske kompleks, og det utvikla seg fleire nyansar etter ei tid i glaset. Men “firskoren”? Ja, litt grov. Ikkje silke, men meir som, hmm, fleece?

Meursault 1. cru Les Poruzots 1999, Olivier Leflaive

Ganske mørk strågul farge.
Fatprega (smør og vanilje) fyldig lukt. Også snev av anis, skinke, nøtter, gule epler og hummarskal.
Nøtter og fennikel i smaken. Fyldig vin med sitrussyrer og litt alkoholisk ettersmak. Litt plump vin, manglar det vesle ekstra når det gjeld “flow” i munnen, men slett ingen dum sentralburgunder.

Gut Sonnenhof Ruländer Beerenauslese 1974, Gutskellrei Sonnenhof, Hanno Rebholz

Litt ureint under kapselen, men korken var elles i tipp topp stand.
Gyllen strågul farge.
Søtlig lukt av tørka frukt og appelsinmarmelade. Også botrytis.
Viskøs vin med eit markant men litt ufriskt botrytispreg. Litt bitterstoff i avslutninga. Manglar litt konsentrasjon og ein god finish. Held alikevel alderen med stil.