Eg prøver meg igjen på ein austerriksk riesling. Denne gongen frå Schloss Gobelsburg. Dei har røter tilbake til 1171, men sidan 1996 er det Moosbrugger og Bründlmayer som har hatt styringa med eigedomen. Same år vart dei medlem av Verein der Österreichischen Traditionsweingüter, som klassifiserte mellom anna Zöbinger Heiligenstein som ei Erste Lage-vinmark. Denne ligg sørvend ned mot der elvene Donau og Kamp møtest. Øverste lag med jord er forvitra stein og vulkansk sand, med gamalt fjell i botnen. Gobelsburg lagar ei rekkje ulike vinar frå Kamptal og Kremstal og riesling står for 25% av produksjonen.

Zöbinger Heiligenstein Riesling 2006, Schloss Gobelsburg, Kamptal, Austerrike

Ganske mørk strågul farge.
Feit riesling med preg av tropiske frukter og fersken.
Fruktig og feit også i munnen. God fylde og litt tung på labben. Litt mineralske preg, men eg er ikkje heilt overbevist om at austerriksk riesling er det heilt store.

Vinstokkane var ca 35 år gamle og utbyttet var 45hl/hektar. Innhausta 2. november og lagra på austerrikske eikefat. Tappa i mars 2007. 13,5% alk.

Drukke til sitrusbakt kveite med blomkålkrem og appelsinkarameliserte rotgrønsaker.

Tokaji Furmint Úrágya 2006, Istvan Szepsy, Tokaj, Ungarn

Lys vin med litt grønskjær.
På nasen er det litt pæreaktige aromaer og vulkanske mineraler. Etter kvart ei søtlig fruktig lukt. Litt fatpreg. Fyldig vin med god syre. 14% alkohol er mykje og det er i grenseland her. Det vulkanske mineralpreget er der også på smak og blir med inn i ettersmaken og sit som eit fingeravtrykk heilt til neste morgon. Litt røff og ubalansert enno, men eg trur det blir betre med nokre år på langs.

14% alkohol, 1,6 g/l restsukker, 6,5g/l syre. Frå 46 år gamle vinstokkar. 4600 flasker produsert.

Botond Tokaji Cuvée 2006, Istvan Szepsy, Tokaj, Ungarn

Relativt lys gul vin.
Fruktsalat Rolls Royse! Eksposjon av fersken, sitrus og mineral. På smak er det eit krydra muskatellpreg, mineral, fudge, smør, papaya og sitrus. Flott balanse og ein deilig tekstur. Eg tenkte ikkje så mykje på syre i denne vinen. Den har heilt klart nok, men fyrst og fremst er det balanse. Dette er veldig godt å drikke no, men det blir vel ikkje verre med 10-15 år til?

12% alkohol, 141g/l restsukker, 8,1 g/l syre. 30% furmint, 40% hárslevelú, 30% muscat. 8400 flasker produsert.

Gerard Duplessis er ein 61 år gamal skjeggete kar som lagar svært god Chablis. 7,5 hektar er alt han eig, men kvaliteten er knall. I tillegg til ordinær Chablis og litt Petit Chablis vert det laga 1. cru Montmains, Vaillons, Montée de Tonnerre, Fourchaume og grand cru Les Clos. Stilen er ikkje rustikk, men heller ikkje rein og moderne. Snarare noko midt i mellom. Vinar som ber preg av kimmeridgejord og gamle fat. Med god syrebalanse. Kva meir kan ein ønskje seg?

Chablis 2005, Duplessis

Strågul og fin.
Sitron, syrlige epler og litt sjø på lukt.
På tunga er det ein primær Chablis med sitronsyre, syrlige epler og litegrann fat. Også eit snev av mineral. Dog ikkje like spanande som det svært tiltalande østerpreget i f.eks. Montmains. Men slett ikkje verst. Kan kanskje bli meir spanande med litt alder. Vil på det noverande tidspunkt passe godt i sommarsol på terrassen. Og truleg innandørs til litt posjert fisk. Av dei meir syrlige chardonnay-vinane eg har smakt. Og det er eit komplement.

I helga hadde vi besøk frå sør, og frå kjøkenet vart det servert Finnmarksmat. Fyrst tre rettar med kongekrabbe. Kokt kald krabbe med selleripuré og appelsinvinaigrette. Bisque på kongekrabbe, og steikt kongekrabbe med vaniljeskum. Til dette drakk vi ein Chablis 2005 frå Laurent Tribut. Eg hadde dekantert vinen og lufta han i tre timar, men det var kanskje ikkje nok? Ganske gjerrig i allefall på lukt. Smak av gule epler, fenikkel og fat. Limeaktig syre og fin balanse. God vin, men treng meir tid. Så var det reinsdyrmedaljong med Madeira-viltsjysaus og sopp. Til dette vart det skjenkt ein Crozes-Hermitage 2002 frå Alain Graillot. Dette var eit vanskelig år i Rhonedalen, med mykje regn, rote og dårlig mogning. Eg må seie at Graillot har klart seg bra. Ikkje like god som eg hugsar 1998-utgåva tok seg ut for eit par år sidan, men godkjend. Kjølig frukt, medisinskap, urter og tørr fin avslutning. Til dessert laga eg ein crême brulée.

I slutten av påska kjem meir besøk. Då vert det meir kongekrabbe og meir Chablis. Truleg Duplessis 2005.

Riesling er tysk, sangiovese er italiensk, furmint ungarsk og zinfandel er ein amerikansk spesialitet. Pinot Noir er best i Frankrike og tempranillo er spansk. Men kvar er heimlandet til muscat? No er riktignok muscat ein heil familie med om lag 200 druesortar, der muscat a petit grains og muscat ottonel er dei viktigaste. Vi finn litt i Piemonte i Moscato d´Asti, lenger sør i Italia på øya Pantelleria, litt i Jeres, den utgjer 3% av Alsace og 5% av Tokaj. Den vert til sterkvin, som i Muscat de Rivesaltes og Beaumes-de-Venise i Frankrike, Moscatel de Setúbal i Portugal, Massandra på Krimhalvøya og i Rutherglen og Glenrowan i Australia. Men kvar kjem muscat i frå? Eg veit ikkje. Allsidig er ho i allefall denne drua. Frå 4% florlett Asti til 20% sirups-Sherry. Knastørr eller supersøt.

Vinen eg har smakt i dag kjem frå Austerrike, men muscat er ikkje så veldig utbreidd der. Ser at den no er utgått frå listene til polet. Vi kan vone at den kjem attende.

Senftenberger Rameln Gelber Muskateller Auslese 2004, Weingut Proidl, Kremstal, Austerrike.

Strågul farge.
Veldig fin søt krydra drue- og rosinaktig lukt. Minner litt om ein Tokajer.
Halvtørr/halvsøt vin med litt uryddige “grønne” syrer. Treng dette tid for å finne forma? Litt rotete grapefruktsyrer/bitterstoff som ikkje harmonerer med resten. Lang ettersmak, men det er med eit preg av dette litt harde grønne.

13% alk, 56g/l restsukker.

Weingut Bründlmayer held til i Langenlois i Kamptal. Kamptal har saman med Kremstal og Wachau har dei siste åra fått mykje åtgaum for vinar av Riesling og Grüner Veltliner. Bründlmayer har 75 hektar vinmarker, og Grüner Veltliner står for 33%, medan Riesling dekkjer 25%. Riesling er planta i vinmarkene Steinmassel og Heiligenstein.

Riesling Kamptaler Terrassen 2003, Weingut Bründlmayer, Kamptal, Austerrike, 12,5% alk.

Lys strågul vin.
I nasen er det tropiske frukter som dominerer i tillegg til litt sitrus.
Tropiske frukter også på smak. Heilt grei syre. Litt bitterstoff (grapefrukt) i avslutninga.
Ein av mine fyrste Rieslingar frå Austerrike. Kunne vore interessant å prøve nokre av presumtivt høgare kvalitet.
Vinen er ei blanding av druer frå høgareliggjande terrasser med steinete jord, og nokre lågare terrasser med løss. Frå 2007 kjem denne vinen med Stelvin skrukork.

Denne vart kjøpt inn då det vart skrive som mest om austerriksk vin for nokre år sidan. Men eg hadde trudd eg skulle få den i 2002, men så var det blitt 2003. Eit svært varmt år som ikkje slo så altfor heldig ut i dei fleste vindistrikt i Europa.

Udenheimer Sonnenberg Silvaner Eiswein 2006, Weingut Zaun, Rheinhessen.

Veldig oransj til så ung vin å vere.
Søtt preg av fersken og rosiner på lukt og smak. Eit lite ureint innslag. Snill søt vin med litt tam syre. Godt ferskenpreg. Litt kort ettersmak.

Scharzhofberger Riesling Auslese 2001, Reichsgraf von Kesselstatt, Mosel-Saar-Ruwer.

Lys strågul farge med litt grønt.
Litt gjerrig på lukt. Epler, smør og sitrus.
Halvsøt frisk vin med nydelig lime-aktig syre. Epler og sitrus også på smak.

I tillegg til å fylle opp kjellaren med flasker, vert det stadig trangare i bokhyllene også. Det er ikkje til å stikke under ein stol, så mange stolar har vi ikkje, at det vert kjøpt litt vinlitteratur også. Dei siste innkomne og lesne er Hugh Johnson A life uncorked, Riesling Renaissance av Freddy Price, Tokaj: a companion for the bibulous traveller av David Copp og Questions of taste, the philosophy of wine, som er ei samling artiklar sett saman av ein Barry C. Smith. Hugh Johnson si bok er nesten ein sjølvbiografi der vi følger Johnson sin veg inn i vinverda, frå fyrste openberring som student under smaking på universitet, til ein aldrande mann sin velfylte kjellar etter eit langt liv som vinskribent og forfattar. Rieslingboka var skuffande, ikkje mykje nytt å få vite frå den. Tokajboka var ei svært grei reisehandbok for dei som ønskjer å reise til dette legendariske vindistriktet. Eg var sjølv i Tokaj i fjor sommar, og det er litt moro å sjå at forfattaren trekkjer fram dei same vinane som eg likte då eg smakte rundt hjå ulike produsentar.

Dersom du er interessert i skikkeleg highbrow-lesnad om vin, kan eg tilrå Question of taste, the philosophy of wine. Mange seriøse artiklar om til dømes forsking på korleis hjernen reagerer på smak, vinsmakingsvokabular og eit intervju med Ridge Wines vinmakar Paul Draper. Kostar ein slikk og ingenting på amazon.com.

Det norske Vinmonopol er ikkje akkurat kjend for tilbodsvarer og januarsal. Men i dag var eg ein tur på polet i Hammerfest, og trur du ikkje at der i det vesle kjøleskåpet innerst i lokalet låg det nokre flasker Meursault til under halv pris! I prislista står det at denne vinen kostar 412 kroner, men no fekk eg meg ei flaske premier cru for 200! Endelig var det tid for å ta fram pokalen, det store Riedel Montrachet-glaset.

Men eg vart litt urolig for prisnedsetjinga, kunne det skuldast dei mange urovekkjande meldingane om for tidleg oksiderte kvitvinar frå sentralburgund og Chablis? Dette vart fyrst oppdaga i vin frå 1996-årgangen, utan at ein heilt forstod kvifor. Seinare har det dukka opp fleire vinar frå ulike årgangar og produsentar både i sentralburgund og i Chablis. Det ser ut til at ein av grunnane er ein trend til å svovle vinane så lite som mogleg, i og med at mange produsentar har gått over til meir eller mindre biodynamisk produksjon der tilsetningar som til dømes svovel helst skal unngåast, og at det truleg har vore for lite svovel i vinane. Svovelsulfitt er eit universalmiddel i vinproduksjon og er mellom anna med på å stabilisere vinen og hindre oksidasjon. Dette har vorte eit såpass stort problem at samlarar som til dømes Rune Pal og Jan Bruse Andersen på Vossevangen Park Hotell har kutta ut å kjøpe inn meir av denne typen vin.

Denne vinen hadde heldigvis ikkje dette problemet. Ni år gamal er han fin i formen og tåler nok fleire år til på langs i mørkret.

Olivier Leflaive starta opp i 1984 saman med sin bror Patrick og onkel Vincent og dei har i dag 12 hektar i produksjon. Det meste er kvitvin frå Puligny, Chassagne og Meursault. I kommunen Meursault finnst det ingen Grand Cru, men det er vel konsesus om at Les Perriéres er den beste vinmarka. Les Poruzots er på 11,43 hektar og ligg om lag midt i kommunen, som den nest nordlegaste av 1. cru-ane på ei line etter Les Charmes og Les Genevrières. Les Poruzots vert av burgunderkjennar Clive Coates MW karakterisert som litt “foursquare, even a little sauvage” samanlikna med naboen Genevrières. Tja, eg likte denne vinen. Han var ganske kompleks, og det utvikla seg fleire nyansar etter ei tid i glaset. Men “firskoren”? Ja, litt grov. Ikkje silke, men meir som, hmm, fleece?

Meursault 1. cru Les Poruzots 1999, Olivier Leflaive

Ganske mørk strågul farge.
Fatprega (smør og vanilje) fyldig lukt. Også snev av anis, skinke, nøtter, gule epler og hummarskal.
Nøtter og fennikel i smaken. Fyldig vin med sitrussyrer og litt alkoholisk ettersmak. Litt plump vin, manglar det vesle ekstra når det gjeld “flow” i munnen, men slett ingen dum sentralburgunder.

Trimbach Riesling 2005

Lys strågul farge.
Dempa preg av epler, mineraler og fersken. Ganske lukka på fyrste dag. Andre dag er det kome meir mineraler og kropp.
Epleprega relativt fyldig riesling frå Alsace. God balanse og fin ganske lang ettersmak. Kan nok med hell lagrast nokre år til. 2005 var eit svært godt år, så også i Alsace.